شنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۰ ساعت ۱۶:۳۱
کتاب ایران آینده در افق چشم انداز

پايگاه اطلاع رساني دکتر محسن رضايي در نظر دارد نسخه الکترونيک کتاب​هاي ايشان را در اختيار علاقه​مندان، محققان و پژوهشگران قرار دهد. نسخه الکترونيک کتاب "ایران آینده در افق چشم انداز" اولين کتابي است که از اين مجموعه معرفي و منتشر مي شود.

سند چشم انداز بیست ساله طی یك فرآیند كامل از پیشنهاد تا ابلاغ، به تأیید كارشناسان زبده این امر رسیده و پس از گذشتن از مراحل مختلف با تأیید رهبر معظم انقلاب ، توسط ایشان به دستگاه‌های اجرایی كشور ابلاغ شد تا افق‌های تعیین شده چراغ راه گام‌های بلند و اساسی در راه رسيدن به آرمان سند که همانا "ايران كشوري است توسعه‌يافته با جايگاه اول اقتصادي، علمي و فناوري در سطح منطقه با هويت اسلامي و انقلابي، الهام‌بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بين‌الملل" باشد.

بر اساس سند چشم‌انداز دو ناظر اصلی بر اجرای صحیح آن نظارت خواهند نمود: «رهبری و مردم»

حال كه ناظر اصلی این حركت عظیم ملی خود مردم هستند این مسئله باید به طور كامل برای مردم تبیین و معرفی گردد؛ باید با فرهنگ سازی مناسب آن را به یك باور و عزم ملی تبدیل كرد. یکی از راه‌ها کتاب است که با زبان ساده می‌تواند متن سند را به طور مؤثر و مفید برای آحاد جامعه تبیین كند.

شناسنامه کتاب

عنوان: ایران آینده در افق چشم انداز

مولفان: دکتر محسن رضایی میرقائد – دکتر علی ممبینی دهکردی

سازمان نشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ سازمان چاپ و انتشارات

شابک: 6 – 439– 422 – 964

شماره کتابشناسی ملی: 45947 – 85 م

نوبت چاپ: اول – زمستان 1385

تیراژ: 2200 نسخه

مشخصات ظاهری: 688 صفحه، دارای جدول و نمودار

معرفی کتاب

در پیش گفتار این کتاب که توسط دکتر محسن رضایی و دکتر علی مبینی دهکردی نگاشته شده است، می​خوانیم:

سپاس بیکران خداوند قادر متعال را که فرصت لازم به ما داد تا در عصر انقلاب اسلامی که دوران آزادی، استقلال، خودباوری و سرافرازی ملت ایران است زندگی کنیم. ملت ایران اراده کرده تا با تدبیر و درایت جامعه را به صورت مشارکتی اداره کند و تلاش مجدانه و جمعی دارد تا روند توسعه ملی را سرعت بخشد و جایگاه مناسب بین المللی برای ایران آینده را به دست آورد و به دنبال آن است تا عقب ماندگی های تاریخی را جبران نماید.

در این رابطه چشم انداز 20 ساله نظام طراحی شد و به تصویب مجامع رسمی کشور رسید و توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی در تاریخ 23 آبانماه 1382 جهت اجرا به سران قوه ابلاغ گردید. بر همین اساس کمیسیون خاص تدوین چشم انداز در نظر دارد تا مجموعه مباحث، مطالعات، اسناد و گزارش های مربوط به این سند ملی را که در سال های گذشته تهیه شده است، تنظیم و منتشر کند. کتاب ایران آینده: در افق چشم انداز نخستین مجلد این اسناد خواهد بود که به همت کارشناسان و اساتید دبیرخانه مجمع در پنج فصل تألیف و گردآوری شده است.

در فصل اول کتاب، مبانی نظری تدوین چشم انداز مطرح شده است که در آن پس از بررسی ضرورت طراحی چشم انداز در سطح ملی و بخشی و ...، تصویری کلی از متدولوژی تدوین چشم انداز ارائه شده و اجزای تشکیل دهنده مدل و مراحل طراحی چشم انداز آینده ایران به طور خلاصه تبیین گردیده است. همچنین مراحل و گام های دوازده گانه اصلی در طراحی چشم انداز به صورت فشرده مطرح و بیان شده است.

در فصل دوم کتاب، ابتدا سیر تحول نظری و تجربی در حوزه خاص چشم انداز، از نظر برنامه ریزی و مدیریت ذکر شده و به ضرورت نظام برنامه ریزی استراتژیک و مدیریت استراتژیک در فرآیند تدوین چشم انداز اشاره شده است. در ادامه خلاصه ای از تجارب کشورهای منتخب یعنی ژاپن، مالزی، هندوستان، اتحادیه اروپا، عربستان، اردن و ایالت لوئیزیانای آمریکا که بنا به دلایل گوناگون انتخاب شده اند تا فرآیند تدوین چشم انداز در آن ها مورد ارزیابی قرار گیرد، ارائه شده است. سپس تاریخچه مطالعات و فرآیند تصویب چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق بیست ساله در مجمع تشخیص مصلحت نظام به صورت اجمالی بررسی شده است.

در فصل سوم کتاب، با توجه به فرآیند تدوین چشم انداز، به تشریح محیط خارجی پرداخته و پس از تحلیلی از روند تحولات چند دهه اخیر نظام بین الملل و قدرت ها و بازیگران آن، نظام منطقه ای تحلیل شده است. با توجه به اهمیت فرآیند جهانی شدن در عصر کنونی، ترجیح داده شد تا این مبحث به صورت مجزا مورد تجزیه و تحلیل کلی قرار گیرد. در ادامه نیز بازیگران عمده ای که در دهه اخیر در محیط خارجی نقش آفرینی کرده اند، مورد مطالعه قرار گرفته اند. قابلیت های کشورهای عمده و با اهمیت منطقه که می توانند در تحقق اهداف چشم انداز بیست ساله کشور، مؤثر باشند نیز در این فصل بررسی شده است. پس از تحلیل هر کدام از این کشورها یعنی عربستان، ترکیه، پاکستان، عراق، رژیم اشغالگر قدس و قزاقستان، نیاز بود که از نظر برخی از شاخص های عمده و مهم و البته در دسترس، جایگاه کشور با نظام بین الملل و به طور تفصیلی با کشورهای منطقه مورد مقایسه قرار گیرد تا تصویری عینی تر از جایگاه ایران در محیط منطقه جنوب غربی آسیا، تهیه شود.

در فصل چهارم کتاب، در ادامه شناخت محیط خارجی، به تجزیه و تحلیل محیط ملی پرداخته شده است و مباحث به صورت بسیار گذرا روند توسعه ملی طی نیم قرن گذشته تا کنون مورد بررسی قرار گرفته است و شاخص های کلان بخش های اجتماعی و اقتصادی و قابلیت ها و ظرفیت های تولید ملی مورد مطالعه قرار گرفته اند. شاخص های علم و فناوری و دستاوردهای درخشان سه دهه گذشته در این زمینه از محورهای دیگر مطالعه می باشند. سرانجام چالش های پیش روی توسعه ایران امروز و آینده مورد توجه قرار گرفته اند.

سرانجام، در فصل پنجم کتاب، به تحلیل عوامل استراتژیک محیطی که برآیند فصل های سوم و چهارم است و ضرورت داشتن چشم انداز برای همسویی برنامه های میان مدت و فرآیند سناریونویسی می پردازد. همچنین با توجه به اینکه تدوین چشم انداز در جمهوری اسلامی ایران می بایست از مبانی ارزشی و آرمانی نظام، نشأت گرفته باشد، در ادامه این فصل، آرمان های نظام مصرح در قانون اساسی و مبانی ارزشی منبعث از نص قرآن و سیره و روش نبوی (ص) و ائمه اطهار (ع) و سخنان و رهنمودهای بنیانگذار جمهوری اسلامی و رهبر معظم انقلاب اسلامی به اختصار ذکر شده است.

این کتاب که حاصل تلاش گروهی و چند ساله دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام، به ویژه کمیسیون خاص چشم انداز و کمیسیون زیربنایی و تولیدی است، با همکاری مراکز مطالعاتی و تحقیقاتی کشور و استفاده از نتایج همایش های علمی و ارزیابی اسناد برنامه های توسعه کشور و پژوهش های کارشناسی دولت در سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و ارزیابی تجارب سایر کشورها تدوین و تنظیم شده است. همچنین از همکاری اعضای محترم مجمع تشخیص مصلحت نظام و کمیسیون های تخصصی آن مجمع و گروه های کاری کمیسیون های دبیرخانه و نظرات ارزشمند کارشناسان خبره در حوزه مدیریت و برنامه ریزی و توسعه بخش های اقتصادی، صنعتی، علمی و فنی کشور برخوردار بوده است.

برای دریافت نسخه pdf کتاب اینجا را کلیک کنید.